Author Archives: rizikaoikonomika

Θεωρητικά ερωτήματα που η πραγματικότητα θέτει στην οικονομική επιστήμη – Theoretical questions that reality raises for economics

Standard

Κεφάλαιο δημοσιευμένο στο συλλογικό τόμο επιμέλειας Κ.Γεώρμα (2013): Κοινωνική Οικονομία – Θεωρία, εμπειρία και προοπτικές, Εναλλακτικές Εκδόσεις, Αθήνα, σελ. 101-116.
Chapter published in the collective volume edited by K.Geormas (2013): Social Economy – Theory, experience and perspectives, Alternative Publishing, Athens, pp. 101-116.

https://bit.ly/2Jlu3Np

ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Η παρούσα εργασία παρουσιάζει τα παράλληλα νομίσματα, τα δίκτυα ανταλλαγής και διάφορες σχετικές πρωτοβουλίες που θα μπορούσαν να χαρακτηρισθούν ως εναλλακτικές συναλλαγές ή μη-κυρίαρχοι τρόποι οικονομικής δραστηριότητας, τα οποία λειτουργούν στην Ελλάδα το 2011. Τα σχήματα αυτά έχουν διαφορετικές δομές και στόχους και η δραστηριότητα των μελών τους αναδεικνύει μία σειρά από ερευνητικά ζητήματα, ιδιαίτερα αναφορικά με τις παραδοχές των κυρίαρχων οικονομικών θεωριών

Advertisements

Forgotten organising (EAM & economic resistance)- Λησμονημένη οργάνωση (ΕΑΜ & οικονομική αντίσταση)

Standard

 

This is the slide series for the paper presented at the Workshop “Famine Stories and Survival Legends: Legacies to the Following Generations”, held at the University of Uppsala on 28-30.9.2017.

https://www.academia.edu/36627829/Forgotten_organising_Economic_resistance_and_the_selective_memory_of_famine

Αυτές είναι οι διαφάνειες από την παρουσίαση της μελέτης στο Εργαστήριο “Ιστορίες λιμού και μύθοι επιβίωσης: Κληρονομιά για τις επόμενες γενιές”, που διεξήχθη στο Πανεπιστήμιο της Ουψάλα την 28-30.9.2017.

https://bit.ly/2jVxzDX

Η πατριαρχία ως οικονομικό σύστημα – Συνοδευτικό κείμενο, βιβλιογραφία & διαφάνειες

Standard
Συνοδευτικό κείμενο και βιβλιογραφία για το σεμινάριο της 23.2.2018 στα πλαίσια της Σειράς Σεμιναρίων της Ομάδας Φύλου & Δημοκρατίας του Τμήματος Πολιτικής Επιστήμης του ΕΚΠΑ.
Το κείμενο είναι διαθέσιμο στο σύνδεσμο. Full text in Greek available at the following link (English text is being translated)
Διαφάνειες στο σύνδεσμο
Slides and bibliography in English at the link
Περίληψη
Το σεμινάριο χρησιμοποιεί φεμινιστικές θεωρίες για να καταδείξει πώς η αντίληψη για το καπιταλιστικό σύστημα που η κυρίαρχη οικονομική θεωρία προωθεί, διαγράφει την βαθειά δομή του καπιταλισμού που είναι η πατριαρχία. Η πατριαρχία είναι οικονομικό και όχι μόνο κοινωνικό σύστημα και οι οικονομικοί της θεσμοί, όπως η ατομική ιδιοκτησία (σε γη και ανθρώπινα σώματα), το κράτος, η θεσμοποιημένη βία ή και το χρήμα στη μορφή που το ξέρουμε σήμερα αποτελούν εξίσου σημαντικούς θεσμούς με την πατρογραμμική-πατροκεντρική καταγωγή. Το σεμινάριο επιχειρεί να εξετάσει την πατριαρχία όχι ως κατάλοιπο του παρελθόντος ή ως ειδικότερο ζήτημα για το οποίο αρμόδιες είναι οι κοινωνικές υπηρεσίες, αλλά ως κεντρικό άξονα γύρω από τον οποίο δομείται η οικονομική δραστηριότητα. Σε αυτό το πλαίσιο η βία και οι διακρίσεις που υφίστανται κοινωνικές ομάδες και άτομα, λόγω έμφυλης ή/και σεξουαλικής ταυτότητας αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι των οικονομικών ανισοτήτων αλλά και της περιβαλλοντικής καταστροφής, και όχι ζήτημα που αφορά «μειονότητες». Επομένως, η ετεροκανονική αντίληψη για την κοινωνία διατρέχει την δόμηση των κυρίαρχων παραγωγικών σχέσεων. Πολύ περισσότερο, η ίδια ετεροκανονική αντίληψη κατασκευάζει τη φύση ως θηλυκού γένους και αντάξια μεταχείρισης «όπως εάν ήταν γυναίκα», με τρομακτικές συνέπειες για το φυσικό περιβάλλον, τα ζώα και τα άλλα πλάσματα, αλλά και για τις ίδιες τις ανθρώπινες κοινωνίες. Οι οικονομικές θεωρίες, ακόμη και οι πιο προοδευτικές μέχρι στιγμής, βλέπουν στη φύση παραγωγικούς πόρους ή μέσα παραγωγής και όχι συστήματα συμβίωσης στα οποία παρεμβαίνουν οι ανθρώπινες κοινωνίες για τους δικούς τους σκοπούς. Το σεμινάριο βασίζεται σε συνεχιζόμενες ερευνητικές μελέτες σχετικά με την πατριαρχική φύση του καπιταλισμού αλλά κυρίως με το πώς η πατριαρχία καθ’ αυτή είναι οικονομικό σύστημα η ίδια, πώς συνυπάρχουν ή συγκρούονται καπιταλιστικά και μη καπιταλιστικά πατριαρχικά συστήματα, και εάν είναι δυνατόν να υπάρχουν μη πατριαρχικές οικονομικές πρακτικές και τί σημαίνει αυτό σήμερα. Τέλος, θα γίνει παρουσίαση ευρημάτων που αφορούν την νότια βαλκανική ή τον αιγαιακό χώρο, μια και πρόκειται για κοινωνίες που διαφέρουν πολύ από τις αντίστοιχες δυτικο-ευρωπαϊκές, και ακόμη και οι φεμινιστικές θεωρίες που έχουμε για τον καπιταλισμό δεν επαρκούν για την κατανόηση του οικονομικού συστήματος στις περιοχές αυτές.

Commons and private property as a patriarchal trap

Standard

The paper has been presented at the Heteropolitics International Workshop, held in Aristotle University of Thessalonike on 13-15.9.2017.

https://www.academia.edu/35957415/Commons_and_private_property_as_a_patriarchal_trap

Full Conference proceedings at

http://heteropolitics.net/wp-content/uploads/2017/09/Conference_Proceedings_Website.pdf

Abstract:

The paper investigates the concept of commons as a western European patriarchal term constructed in antithesis to private property following the historical material conditions formed during the advance of capitalism. I use feminist theory to understand how commons have taken over the demand for collective arrangements in late capitalism concerning both natural ecosystems and human societies.

The paper examines commons in comparison to private property and its understandings within a framework where patriarchy is investigated as an economic system and capitalism is a form of patriarchy. I also examine how commons became prominent in the political discourse, exactly at the time of multi-layered changes in private property regimes under neoliberal policies.

The focus on the commons has reduced the interest in the critique of private property and in its abolition as an anti-capitalist anti-patriarchal claim of communities and social movements. Quite the opposite: Commons are a form of property and the logic of property seems to expand to the discourse about the alternatives to private property. In other words, commons and private property are constructed in late capitalism as one more patriarchal binary of propertied “things”.

Moreover, the commons are thought of as the “left-overs” of private property. This perception leads to prioritising private property demands and having the commoners following the agenda of the privatisers instead of setting a non-property agenda. It seems that the commons, as constructed till the moment, bear this acceptance of private property as the main political economic institution to define arrangements of access and control over means of production. They also represent the social understanding that property is the only way to institutionally understand our relationship to the world.

The paper contributes to the commons debate by showing that the patriarchal construction of the commons keeps them tied to private property sustaining the latter and degrading the potential of the former for social change.

Κρυμμένο στα ζυμαρένια φύλλα: Ένα έθιμο συμβολικής αναδιανομής στη Θράκη

Standard

Διαφάνειες από τη μελέτη (σε εξέλιξη) που παρουσιάστηκε στο 4ο Συμπόσιο Ελληνικής Γαστρονομίας που έλαβε χώρα στα Καράνου την 29-30.7.2017.

https://goo.gl/yb5vrS

Hidden in the doughsheets: A custom of symbolic redistribution in Thrace, Greece

Standard

This is the slide series for a paper (work in progress) presented at the 4th Symposium of Greek Gastronomy, held at Karanou of Chania (Greece) on 29-30.7.2017.

 

https://www.academia.edu/35575023/Hidden_in_the_dough_sheets_A_custom_of_symbolic_redistribution_in_Thrace_Greece

Antigone: A forgotten case of abstraction of labour

Standard

This is the slide series for the paper presented at the 19th Conference of the Association for Heterodox Economics “Sustainable Economy & Economics”, held at Manchester (10-12.7.2017).

 

https://www.academia.edu/34022427/Antigone_A_forgotten_case_of_abstraction_of_labour

Absolute values, zero prices: An economic paradox as class war weapon

Standard

This is the slide series used to present the paper at the 10th International Critical Management Studies Conference, held at Liverpool (3-5.7.2017).

 

https://www.academia.edu/34007842/Absolute_values_zero_prices_An_economic_paradox_as_class_war_weapon

A suppressed class struggle? Class analysis & parallel currencies

Standard

This is the slide series used for the presentation of the paper at the 4th International Conference on Social & Complementary Currencies – Money, Consciousness and Values for Social Change (Barcelona, 10-14.5.2017).

 

https://www.academia.edu/34007804/A_suppressed_class_struggle_Class_analysis_and_parallel_currencies

Υφαρπαγμένη αλληλεγγύη: Μια ιστορία αντίστασης και καταστολής στην ελληνική καπιταλιστική πατριαρχία

Standard

Οι διαφάνειες από την παρουσίαση

Υφαρπαγμένη Αλληλεγγύη

και παρακάτω η εκτεταμένη περίληψη από τη μελέτη που παρουσιάστηκε στο 1ο Πανελλήνιο Συνέδριο για τα Κοινά και την Κοινωνική και Αλληλέγγυα Οικονομία που έλαβε χώρα στη Θεσσαλονίκη (Α.Π.Θ.), την 4-7/5/2017.

 

Περίληψη

 

Η  παρούσα μελέτη είναι μια διερεύνηση, πώς ο όρος και η πρακτική της αλληλεγγύης προέκυψαν, χρησιμοποιήθηκαν και αποτέλεσαν αντικείμενο κατάχρησης[1] στην Ελλάδα από το 2008 και μετά. Η μελέτη αυτή εντάσσεται σε ένα συνεχιζόμενο ερευνητικό πρόγραμμα που προήλθε από την έρευνά μου για την αλληλέγγυα οικονομία στην Ελλάδα από το 2009 και εξής. Προήλθε όμως και από το γεγονός ότι ως πολιτική άνθρωπος και ως ερευνήτρια που έχει εκπαιδευτεί στην οικονομία αλληλεγγύης από τις ίδιες τις κοινότητες βάσης[2], δεν μπορώ να ισχυριστώ ότι δεν καταλαβαίνω ότι κάτι έχει πάει λάθος με την αλληλεγγύη τα τελευταία εννέα ή δέκα χρόνια στη χώρα. Η ανάλυση στέκεται με κριτικό τρόπο στο γεγονός ότι παρά την καθημερινή ανάληψη δράσεων αλληλεγγύης και την τεράστια δουλειά πολλών ομάδων, κολλεκτιβών ή ακόμα και μεμονωμένων ατόμων που κατά καιρούς σχετίζονται με πρωτοβουλίες αλληλεγγύης, η αλληλεγγύη εξακολουθεί να γίνεται αντιληπτή κυρίως με έναν ανιστορικό τρόπο, ως πανάκεια για όλα τα κοινωνικο-οικονομικά προβλήματα στην Ελλάδα. Το κύριο ερώτημα αυτής της μελέτης είναι, επομένως, πώς η χειραγώγηση του όρου και των πρακτικών που αντιπροσώπευσε ήταν βασικό εργαλείο προκειμένου οι καπιταλιστικές τάξεις και οι εκπρόσωποί τους στην τοπική, επίσημη και ανεπίσημη, πολιτική σκηνή να καταστείλουν την έκφραση και την ανάπτυξη του αντικαπιταλιστικού και, ενδεχομένως αντιπατριάρχικου, δυναμικού των πρακτικών αλληλεγγύης.

Η  έρευνα βασίζεται σε γεγονότα, συζητήσεις και εξελίξεις πολιτικών πρακτικών στην Ελλάδα τα τελευταία εννέα χρόνια. Για τους σκοπούς αυτής της εργασίας, χρησιμοποιώ δημοσιευμένο υλικό το οποίο είναι διαθέσιμο σε όλους μέσω των μέσων μαζικής ενημέρωσης και του διαδικτύου. Η πρόθεσή μου είναι να δείξω πως ό,τι συνέβη με τη χειραγώγηση μέσω του λόγου αλληλεγγύης και μέσω της τοποθέτησης και αναδιάταξης των πρακτικών αλληλεγγύης εντός του γενικού κοινωνικού πλαισίου, συνέβη σε δημόσιο επίπεδο. Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν υπήρξαν υπόγειοι χειρισμοί ή ενέργειες, αλλά ότι η καπιταλιστική πατριαρχία φαίνεται να αδυνατεί να επιτύχει μια αποτελεσματική αντίδραση στις πρακτικές αλληλεγγύης, εκτός και αν αυτή λάβει χώρα στο φως της ημέρας. Ως εκ τούτου, ο δημόσιος χαρακτήρας αποτέλεσε συστατικό στοιχείο της διαδικασίας υφαρπαγής.

 

Η  ανάλυση ξεκινά από την αλληλεγγύη που έχει γίνει λέξη-πασπαρτού, σχεδόν μοδάτος όρος κατά τη διάρκεια των ετών 2008 και εξής, και ειδικά μετά το 2010. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι αυτό το «πασπαρτού» χρησιμοποιήθηκε εκτενώς στον πολιτικό λόγο για να παραμερίσει άλλες συζητήσεις που ήταν απαραίτητες να γίνουν στο πλαίσιο μιας κοινωνίας όπως η ελληνική. Οι δομικές αλληλεπικαλύψεις ανισοτήτων και αδικιών είναι ενδημικές και αλληλοενισχύονται με πολλούς τρόπους, ακόμη και μέσα στα κοινωνικά κινήματα και τους αυτοπροσδιοριζόμενους εναλλακτικούς χώρους. Αυτές οι αδικίες δεν αντιμετωπίστηκαν σωστά, ούτε καν σε επίπεδο λόγου, καθώς θεωρούνταν ότι θα μπορούσαν εύκολα να επιλυθούν μέσω της αλληλεγγύης.

Η  προσέγγισή μου πηγάζει από τη φεμινιστική θεωρία με την ευρεία της έννοια, όχι μόνο επειδή οι πρακτικές αλληλεγγύης στην Ελλάδα είναι ένας χώρος όπου οι γυναίκες εμπλέκονται έντονα, αλλά και επειδή η πατριαρχία είναι το μεγαλύτερο ή βαθύτερο πλαίσιο της ελληνικής κοινωνίας και πολιτικής. Η  πατριαρχία  νοείται ως ένα πολιτικό οικονομικό σύστημα που μπορεί να έχει διάφορες εκδοχές ή διαφορετικές εκφράσεις στο ελληνικό πλαίσιο, αλλά παραμένει ο κύριος τρόπος για την διάρθρωση της κοινωνίας, ιδιαίτερα όσον αφορά στους θεσμούς, την πολιτική και την κατανομή των πόρων (Bennholdt et al 1988, Peterson 1997, 2010 ).

Με άλλα λόγια, τοποθετώ ολόκληρη την έρευνα μέσα στις ιστορικές υλικές συνθήκες της, όπως αυτές έχουν πλαισιωθεί από τον ύστερο καπιταλισμό που αντιμετωπίζει σημαντικές αντιστάσεις από τους ανθρώπους που ζουν στη χώρα, αλλά έχει επίσης επιτύχει σημαντικές προελάσεις έναντι των ομάδων των παραγωγών (Sotiropoulou 2014). Η αλληλεγγύη μέσα σε αυτό το καπιταλιστικό πατριαρχικό πλαίσιο έγινε λόγος και πρακτική που είχαν ανάγκη διάφοροι παράγοντες και ομάδες με διάφορους τρόπους για να επιτύχουν ή να προσπαθήσουν να επιτύχουν τις επιδιώξεις τους, είτε αυτές ήταν αντικαπιταλιστικές είτε όχι. Ως εκ τούτου, η αλληλεγγύη νοείται ως μια διεκδικούμενη πρακτική και ιδέα, ως δράση που έχει πολλαπλές έννοιες και επιπτώσεις ανάλογα με τις περιβάλλουσες πρακτικές, ιδέες και ενέργειες (Bayat 2000, Fanon 2007). Η συγκρουσιακή κατανόηση της αλληλεγγύης έρχεται σε αντίθεση με την ανιστορική χρήση της λέξης και με την πλαστικότητα με την οποία φαίνεται να ταιριάζει σε όλους τους τύπους λόγου που επιζητούν να σχολιάσουν τις οικονομικές συνθήκες στην Ελλάδα.

Για να αναλύσω την αλληλεγγύη και τον τρόπο με τον οποίο χρησιμοποιήθηκε και κακοποιήθηκε στην Ελλάδα τα τελευταία χρόνια, χρησιμοποιώ επίσης μετα-αποικιακές θεωρίες και αντι-αποικιοκρατική κριτική ώστε να κατανοήσω το ευρωπαϊκό εγχείρημα και πώς λειτούργησε μέσα στην ελληνική κοινωνία (Bhabha 2013, Hechter 1975, Peckham 2004). Οι μετα-αποικιακές θεωρίες επιτρέπουν τη διερεύνηση της κατασκευής της εθνικής ταυτότητας και των αντιλήψεων για την «ελληνικότητα» και την «ευρωπαϊκότητα» που καθορίζουν το πολιτικό οικονομικό πλαίσιο (Carastathis 2014, Bernal 1987). Η  αλληλεγγύη δεν θα μπορούσε να χειραγωγηθεί τόσο αποτελεσματικά, αν δεν υποχρεωνόταν να υπάρχει μαζί με βαθιά ριζωμένες αντιλήψεις και συμπεριφορές που συνδέουν την ελληνική πολιτική ζωή με την ευρωπαϊκή αποικιοκρατία, το ρατσισμό και την (υποτιθέμενη) ανωτερότητα της λευκής φυλής.

Τέλος, ακριβώς επειδή δεν συμβαίνει τίποτε που να έχει ως αιτία μόνο ένα πλαίσιο, διερευνώ τις πραγματικές επιλογές των ελληνικών κυβερνήσεων και πολιτικών ομάδων, επίσημων ή ομάδων βάσης,  κατά τα τελευταία χρόνια στην Ελλάδα, και πώς οι επιλογές αυτές οδήγησαν μέχρι στιγμής στην ανάπτυξη της αλληλεγγύης προς τη μια ή την άλλη κατεύθυνση. Για να κατανοήσουμε την  αλληλεγγύη ως αντίσταση σημαίνει ότι πρέπει κανείς να συζητήσει για ποιο πράγμα γίνεται αντίσταση και ενάντια σε τί, ποιοί είναι οι στόχοι της και οι προϋποθέσεις για οποιαδήποτε επιτυχία και πώς οι άνθρωποι που ασχολούνται με την αλληλεγγύη, είτε ενεργούσαν ως πραγματικά αλληλέγγυοι είτε καταχρώνταν την αλληλεγγύη ως όρο και πρακτική, τοποθετούνται ως προς την έννοια της αντίστασης καθ’ αυτής.

Γνωρίζω ότι αυτή η συζήτηση δεν είναι εύκολη, ειδικά επειδή αυτό που συνέβη από το 2008 και μετά όσον αφορά στην αλληλεγγύη είναι ακόμη μια εξελισσόμενη ιστορική διαδικασία. Αναγνωρίζω τους περιορισμούς της ανάλυσής μου όσον αφορά στην προσωπική μου συμμετοχή ως ερευνήτριας και πολιτικού όντος. Δεν μπορώ παρά να αναγνωρίσω ότι όλοι/ες στην Ελλάδα κατά τα τελευταία χρόνια έχουν μια στάση και μια προσωπική και συλλογική ιστορία ως προς την αλληλεγγύη, είτε καλή είτε κακή. Ωστόσο, ακριβώς επειδή η αλληλεγγύη έχει τόσο πολύ χειραγωγηθεί και καταστρατηγηθεί ως όρος και πρακτική, υπάρχει ανάγκη να συζητήσουμε τί συνέβη, το συντομότερο δυνατό. Η  ευκολία και η αντικειμενικότητα είναι κάτι που δεν υπάρχει στις κοινωνικές επιστήμες ούτως ή άλλως, και δεν θα υπήρχε ποτέ σε συζητήσεις για τους κοινωνικούς αγώνες στον ύστερο καπιταλισμό. Η αναβολή αυτής της συζήτησης “για τότε που θα είμαστε έτοιμοι γι’ αυτήν” διαιωνίζει τη χειραγώγηση και τη συστημική βία και επιβάλλει τεράστια αδικία σε βάρος των ανθρώπων και των ομάδων που προσφέρουν το έργο και τις ιδέες τους για να καθιερώσουν και να πραγματοποιήσουν αλληλεγγύη χωρίς να ξεπουλήσουν ποτέ τον όρο ή την πολιτική τους δράση. Η αλληλεγγύη μπορεί να μην είναι πανάκεια, αλλά εξακολουθεί να είναι μια πολιτική αρχή που όλες οι κοινωνίες και οι κοινωνικοί αγώνες χρειάζεται να περιέχουν.

 

Βιβλιογραφία:

Bayat, A. 2000. From “dangerous classes” to “quiet rebels” – Politics of the urban subaltern in the Global South.  International Sociology 15/ 3, 533-557.

Bennholdt-Thomsen, V., Mies, M. & Von Werlhof, C. 1988. Women: The last colony. Zed Books.

Bernal, M. 1987. Black Athena, vols I-III. Rutgers University Press.

Bhabha, H.K. ed. 2013. Nation and narration. Routledge.

Carastathis, A. 2015. The politics of austerity and the affective economy of hostility. Feminist Review 109, 73-95.

Carastathis, A. 2014. Is Hellenism an orientalism? Reflections on the boundaries of Europe in an age of austerity. Critical Race & Whiteness Studies 10 (1-Special Issue: Edward Said – Intellectual, Cultural Critic, Activist).

Collett, J.L. et al 2007. Building solidarity through generalised exchange: A theory of reciprocity. American Journal of Sociology 113 /1 (July), 205-242.

Eduards, M.L. 1994. Women’s agency and collective action. Women’s Studies International Forum 17/2 -3, 181-186.

Fanon, F. 2007. The wretched of the earth. Grove/Atlantic, Inc.

Guha, R. 2003. History at the Limit of World-history. Columbia University Press.

Hechter, M. 1975. Internal colonialism: the Celtic fringe in British national development, 1536-1966. Routledge and Kegan Paul, London.

Mignolo, W.  2012. Local histories/global designs: Coloniality, subaltern knowledges, and border thinking. Princeton University Press.

Peckham, R.S. 2004. Internal colonialism – Nation and region in 19th century. In Todorova, M. (Ed.) Balkan identities-Nation and memory. Hurst & Company, London, 41-58.

Peterson, S.V. 1997. Whose crisis? Early and post-modern masculinism, in Gill, S. & Mittelman J.H., eds: Innovation and transformation in International Studies, Cambridge University Press, Cambridge-New York-Melbourne,  185-202.

Peterson, S.V. 2010. A Long View of Globalization and Crisis. Globalizations 7/1-2, 187-202.

Said, E.W. 1979. Orientalism. Vintage.

Sotiropoulou, I. 2016. Solidarity, grassroots initiatives and power relations. World Economic Review 6, 44-59.

Sotiropoulou, I . 2014. Greek economy as a failure of capitalist patriarchy and the choice of dystopia, “Greece and austerity policies: where next for its economy and society?”, online conference, WEA (20.10-21.12.2014) http://greececonference2014.worldeconomicsassociation.org/

Sotiropoulou, I. 2013. Women in solidarity economy in Greece: Liberation practices or one more task undertaken?, En-gendering Macroeconomics & International Economics Summer Seminar, (16-18.7.2013) Krakow, Poland.

Raman, R.R.K. 2010. Transverse solidarity: Water, power and resistance. Review of Radical Political Economics 42/2, 251-268.

Spivak, G.C. 1988. Can the subaltern speak?. Marxism and the Interpretation of Culture. Macmillan Education UK,  271-313.

Voutilainen, M. 2017. Is there a connection between income inequality and famine mortality? Evidence from the 1860s Finnish famine. 2nd COMPOT Workshop Explaining famines, defining responsibilities (12-15.1.2017), University of Turku.

Weeks, K. 2007. Life within and against work: Affective labor, feminist critique and Post-Fordist politics. Ephemera 7/1,  233-249.

Weiner, A. 1992. Inalienable Possessions.  University of California Press, Berkeley & Los Angeles.

Weiner, A. 1980.  Reproduction: A Replacement for Reciprocity. American Ethnologist 7/1, 71-85.

 

[1] Στο αγγλικό κείμενο έχω προτιμήσει τη λέξη abuse, που σημαίνει και κατάχρηση και κακοποίηση. Εδώ, στην ελληνική γλώσσα επιλέγω την λέξη κατάχρηση (που στη νομική ορολογία διατηρεί και τις δυο σημασίες, όχι όμως στην καθημερινή ορολογία), χωρίς να ξεχνώ την κακοποίηση που υπέστη και η λέξη αλλά κυρίως τα κοινωνικά κινήματα που που υπήρξαν συνεπή με την έννοια της αλληλεγγύης. Χρησιμοποιώ και τις δύο έννοιες στην ανάλυσή μου, γιατί κρίνω ότι και οι δυο μαζί αποδίδουν καλύτερα τί ακριβώς συνέβη, κατάχρηση και κακοποίηση, σε ιδέες, ανθρώπους και κινήματα τα τελευταία χρόνια. Με την έννοια της κακοποίησης δεν εννοώ μόνο την καταστολή που αντιμετώπισαν αλλά και (κατά κύριο λόγο) την χειραγώγησή τους να συμμετέχουν ή να γίνουν άλλοθι σε πολιτικές τις οποίες δεν είχαν ούτε εγκρίνει ούτε εντάξει ποτέ στους στόχους τους.

[2] Εξακολουθώ να έχω ζητήματα με τη μετάφραση του όρου grassroots στα ελληνικά. Για την έρευνα σχετικά με την οικονομική γνώση που υπάρχει εκτός ακαδημαϊκής κοινότητας, το grassroots το μεταφράζω ως «ριζικά». Εδώ όμως είχα δυο επιλογές για τις κοινότητες, «λαϊκές» ή «βάσης». Προτίμησα τη δεύτερη μετάφραση, μια και το «λαϊκές», αν και μου φαίνεται εξαιρετικά ακριβές, έχει πολλά ερωτηματικά που συνδέονται με την κατάχρηση της λέξης «λαός» και «λαϊκός» τις τελευταίες δεκαετίες ή και πολύ νωρίτερα.